Over hoogbegaafdheid wordt gelukkig steeds meer geschreven en gesproken. Over zeer hoogbegaafde volwassenen veel minder. Terwijl juist daar regelmatig een gevoel speelt dat ik vaak terug hoor in gesprekken:

“Zelfs hier voel ik me anders.”

Bij hoogbegaafdheid wordt uitgegaan van een IQ vanaf 130. Bij zeer hoogbegaafdheid van een IQ vanaf ongeveer 145. Daarmee gaat het om een relatief kleine groep. Naar schatting ongeveer 1 op de 1000 mensen.

Toch zie ik steeds vaker zeer hoogbegaafde volwassenen in mijn praktijk. Mensen die vaak veel verantwoordelijkheid dragen, snel denken, complexe vraagstukken doorzien en brede interesses hebben. Regelmatig professionals met indrukwekkende loopbanen, veel kennis en een scherpe analyse.

Van buiten ziet dat er meestal succesvol uit.

Onder die buitenkant spelen vaak heel andere vragen.

“Maar waar ben ik nou eigenlijk écht goed in?”

Opvallend is hoe lastig veel zeer hoogbegaafde volwassenen het vinden om hun eigen talenten serieus te nemen.

Omdat veel zo vanzelf gaat.

Het snelle denken. Het leggen van verbanden. Het oppakken van nieuwe informatie. Het zien van nuances. Voor iemand zelf voelt dat vaak logisch en normaal. Alsof iedereen dat doet.

Meestal is dat niet zo.

Daardoor ontstaat er gemakkelijk onderschatting van de eigen kwaliteiten. Complimenten komen soms nauwelijks binnen. Of iemand denkt vooral:
“Ja, maar dit stelt toch niet zoveel voor?”

Terwijl de omgeving ondertussen denkt:
“Hoe dóé je dat?”

De combinatie van snelheid en gevoeligheid

Bij zeer hoogbegaafdheid gaat het vaak over meer dan alleen intelligentie.

Ik zie regelmatig een combinatie van enorme cognitieve diepgang en sterke gevoeligheid. Snel complexe verbanden zien, voortdurend nuances opmerken en haarfijn aanvoelen waar iets niet klopt.

Dat heeft voordelen. Veel zeer hoogbegaafden zijn creatief, origineel, analytisch sterk en in staat om snel tot de kern te komen.

Het vraagt ook veel.

Zeker in omgevingen waar tempo, communicatie of denkwijze sterk verschillen. Dan ontstaat er regelmatig aanpassing. Vertragen. Samenvatten. Minder zeggen dan je eigenlijk denkt. Of eerst drie stappen teruggaan voordat een ander kan volgen.

Veel zeer hoogbegaafden leren dat al jong.

Zo vanzelfsprekend soms, dat ze nauwelijks meer merken hoeveel energie daarin gaat zitten.

Waarom herkenning vaak laat komt

Opvallend genoeg herkennen veel zeer hoogbegaafde volwassenen zichzelf lange tijd niet in informatie over hoogbegaafdheid.

Sommigen functioneren goed op school of werk en lopen daardoor onder de radar. Anderen hebben zich jarenlang aangepast aan hun omgeving. Er zijn ook mensen die hun eigen snelheid of diepgang als normaal beschouwen, omdat ze nooit anders hebben gekend.

Pas wanneer ze ontwikkelingsgelijken ontmoeten, ontstaat er soms herkenning.

Eindelijk gesprekken waarin niemand hoeft af te remmen. Waar complexiteit geen uitleg nodig heeft. Waar associatieve sprongen vanzelf gevolgd worden.

Dat geeft vaak rust.

Omdat ervaringen beter op hun plek vallen.

Coaching bij zeer hoogbegaafdheid

In mijn praktijk coach ik regelmatig hoogbegaafde en zeer hoogbegaafde volwassenen die vastlopen in werk, energie of richting.

In coaching gaat het voor mij niet om het “bewijs” van zeer hoogbegaafdheid. Ook niet om slimmer zijn dan anderen.

Veel belangrijker is de vraag:
hoe werkt jouw manier van denken, voelen en waarnemen door in werk en leven?

Waar verlies je energie?
Waar pas je je voortdurend aan?
Welke talenten zijn zo vanzelfsprekend geworden dat je ze zelf nauwelijks meer ziet?

Daar ontstaat vaak beweging.

Door scherper zicht te krijgen op wat werkelijk bij iemand past.

En waarom het juist voor hoogbegaafden zo waardevol is

Je bent goed in je werk. Sterker nog: je kunt bijna alles wat je oppakt tot een succes maken. En toch knaagt er iets. Je voelt je leeg, niet uitgedaagd, of simpelweg… niet op je plek. Vanwege de verschillende rollen die ik vervul, kom ik vaak mensen tegen die op een kruispunt in hun leven of loopbaan staan. Ze verlangen naar meer richting, energie en voldoening. Wat past écht bij mij? Waar krijg ik energie van – en waar lek ik leeg?

Een van de krachtigste instrumenten die ik inzet om die vragen te beantwoorden, is de kerntalentenanalyse. Dit is geen standaard testje of vragenlijst, maar een diepgaand instrument dat teruggaat naar de basis van wie jij van nature bent. Een kerntalentenanalyse is bij uitstek geschikt voor hoogbegaafden die met deze vragen worstelen.

Wat zijn kerntalenten?

Kerntalenten vormen de kern van je wezen. Ze bestaan uit drie elementen:

• Je aard (wie je van nature bent)
• Je potentieel (wat je in aanleg in huis hebt)
• Je intrinsieke motivatie (wat jou van binnenuit drijft)

Je kerntalenten zijn niet aangeleerd, maar aangeboren. Ze liggen ten grondslag aan wie jij bent, in werk en leven. Tijdens een kerntalentenanalyse brengen we 23 kerntalenten in kaart, verdeeld in drie categorieën:

Sterke kerntalenten

Deze geven je bakken energie. Je gebruikt ze moeiteloos en met plezier. Als je ze onvoldoende inzet, loop je risico op bore-out – ondanks dat je misschien “druk” bent.

Halve kerntalenten

Deze zijn aanwezig, maar minder dominant. Ze kunnen energie geven, maar ook kosten. Balans is hier het sleutelwoord.

Kleine kerntalenten

Deze kosten je veel energie als je ze moet inzetten. Activiteiten die hierop leunen, kunnen frustrerend of vermoeiend zijn. Te veel beroep doen op deze talenten verhoogt het risico op burn-out.

Hoe werkt een kerntalentenanalyse?

Bij een kerntalentenanalyse onderzoeken we je vroege interesses en activiteiten. Wat deed je graag als kind? Welke activiteiten konden je urenlang in beslag nemen zonder dat je je verveelde? Naast een online vragenlijst maakt een diepte-interview onderdeel uit van de analyse.

Op basis van je antwoorden en onze gesprekken ontstaat er een nauwkeurig beeld van je sterke, halve, en kleine kerntalenten. Deze analyse biedt een diepgaand inzicht in je natuurlijke aanleg en waar je energie en voldoening uit haalt. Het is een kompas dat je helpt om beslissingen te nemen die aansluiten bij wie je werkelijk bent.

Waarom is een kerntalentenanalyse zó waardevol voor hoogbegaafden?

Het kennen van je kerntalenten geeft zowel hoogbegaafden als niet-hoogbegaafden de mogelijkheid om je leven en carrière vorm te geven op een manier die echt bij je past. Het helpt je te begrijpen waarom bepaalde taken je uitputten, terwijl andere je energie geven. Met deze kennis kun je bewust kiezen voor werk en activiteiten die je natuurlijke talenten benutten en je voldoening brengen.

Wil je eerst beter begrijpen wat hoogbegaafdheid inhoudt? Lees dan ook: Wat is hoogbegaafdheid?

Een kerntalentenanalyse voor hoogbegaafden is extra waardevol om verschillende redenen:

Diepgaand zelfinzicht

Hoogbegaafden hebben vaak een breed scala aan interesses en capaciteiten, waardoor het moeilijk kan zijn om te bepalen waar hun echte passies en sterke punten liggen. Een kerntalentenanalyse helpt om inzicht te krijgen in je aangeboren talenten en drijfveren, wat je helpt om keuzes te maken die echt bij je passen.

Begrip van complexiteit

Hoogbegaafden denken vaak complex, zien veel mogelijkheden in verschillende situaties en lijken soms complex in elkaar te steken. De kerntalentenanalyse geeft inzicht in de complexe binnenwereld doordat paradoxen aan het licht kunnen komen.

Preventie van onderpresteren

Hoogbegaafden kunnen onderpresteren omdat ze zich niet uitgedaagd voelen of omdat hun talenten niet herkend worden. De kerntalentenanalyse kan helpen om verborgen potentieel naar boven te halen en te identificeren welke uitdagingen je werkelijk motiveren, wat kan leiden tot betere prestaties en meer voldoening.

Balans en welzijn

Hoogbegaafden kunnen geneigd zijn om zich te veel in één aspect van hun leven te storten, zoals werk, ten koste van hun welzijn. De kerntalentenanalyse helpt je om een gezonde balans te vinden door inzicht te geven in welke activiteiten je welzijn bevorderen en welke je kunnen uitputten.

Persoonlijke en professionele ontwikkeling

Voor hoogbegaafden is het cruciaal om zich voortdurend te ontwikkelen en te groeien. De kerntalentenanalyse biedt een op maat gemaakte blauwdruk voor persoonlijke en professionele ontwikkeling, waardoor je gericht kunt werken met je sterke punten waar je energie van krijgt.

Authenticiteit

Hoogbegaafden hebben vaak een sterke behoefte aan authenticiteit. Ze willen trouw blijven aan zichzelf en hun kernwaarden. De kerntalentenanalyse helpt je om deze authenticiteit te behouden door inzicht te bieden in wat je echt drijft, waardoor je keuzes kunt maken die in lijn zijn met je ware zelf.

Wat levert een kerntalentenanalyse concreet op?

Een kerntalentenanalyse geeft je niet alleen inzicht, maar ook taal. Je krijgt woorden voor wat je misschien al vaag aanvoelde, maar nooit zo helder kon benoemen. En die taal maakt het ineens veel makkelijker om richting te kiezen, grenzen aan te geven en jezelf serieus te nemen.

Of je nu op een kruispunt staat, worstelt met energieverlies, of gewoon nieuwsgierig bent naar jezelf: een kerntalentenanalyse voor hoogbegaafden is een stevig startpunt voor meer regie, rust en voldoening.

Klaar om jezelf écht beter te leren kennen?

Ben je benieuwd wat een kerntalentenanalyse voor jou kan betekenen? Lees hier meer over mijn aanbod of plan direct een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Wil je automatisch een seintje bij een nieuwe blog?
Vul hieronder je e-mailadres in en ontvang mijn nieuwste blogs direct in je inbox. Geen spam, wel verdieping.

Er zijn veel misverstanden over hoogbegaafdheid. Het wordt vaak verward met “altijd hoge cijfers halen” of “alles vanzelf kunnen”. Maar hoogbegaafdheid gaat over méér dan alleen een hoog IQ. Het Delphi-model Hoogbegaafdheid (Kooijman – van Thiel, 2008) biedt een bredere en rijkere definitie:

Een hoogbegaafde is een snelle en slimme denker, die complexe zaken aankan. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Hij of zij schept plezier in creëren.

Deze omschrijving raakt precies de veelzijdigheid én de intensiteit die ik in mijn coachpraktijk vaak terugzie bij hoogbegaafde volwassenen.

Hoe uit hoogbegaafdheid zich?

Hoogbegaafdheid kent vele gezichten. In mijn werk gebruik ik de kerntalentenanalyse om inzicht te krijgen in hóe iemand hoogbegaafd is. Deze methode kijkt naar wat je als kind graag deed – en vooral hoe je dat deed. Dat zegt namelijk veel over je aard, je potentieel en je intrinsieke motivatie.

Uit de analyse komen 23 kerntalenten die sterk, half of klein kunnen zijn.

• Sterke kerntalenten zijn je natuurlijke energiegevers.
• Kleine kerntalenten kún je wel ontwikkelen, maar kosten op termijn energie.

Hoogbegaafden hebben vaak het vermogen om ook in hun kleine kerntalenten goed te worden. En dat is precies waar het vaak spaak loopt: ze doen werk dat ze kúnnen, maar dat niet meer voedt. Als het werk niet meer voldoende betekenisvol voelt, ontstaat het risico op een bore-out of burn-out.

Wanneer je zorgt dat je werk voor 70–80% aansluit bij je sterke kerntalenten, ervaar je meer energie, bevlogenheid en voldoening.

Hoogbegaafdheid volgens het Delphi-model

Het Delphi-model bestaat uit zes met elkaar samenhangende elementen. Een paar daarvan licht ik hieronder toe:

1. Hoogintelligent

Hoogbegaafden hebben in ieder geval een IQ van 130 of hoger (meer dan twee standaarddeviaties boven het gemiddelde). Toch voelen veel hoogbegaafden zich helemaal niet “slim”. Ze twijfelen regelmatig aan zichzelf.
Een officiële IQ-test – zoals die van Mensa – kan inzicht geven, maar het blijft een momentopname. Test jezelf vooral niet als je net uit een burn-out komt, dan ligt onderpresteren op de loer.

2. Hoogsensitief / Rijkgeschakeerd voelen

Zo’n 80% van de hoogbegaafden is ook hoogsensitief (HSP). Ze nemen subtiele signalen op, verwerken die diepgaand en voelen intens. Dat kan overweldigend zijn, maar ook prachtig – bijvoorbeeld in het kunnen opgaan in kunst, natuur of gesprekken van mens tot mens.

3. Gedreven

Veel hoogbegaafden hebben een sterk gevoel van rechtvaardigheid en willen écht iets betekenen. Die gedrevenheid zie ik vaak terug in coachvragen:
“Mijn werk kán ik wel, maar het voelt niet meer zinvol.”

4. Autonoom

De behoefte aan autonomie is groot. Zelf kunnen bepalen wat je doet, hoe je dat doet en met wie. In loondienst kan dat botsen. Dat maakt dat veel hoogbegaafden zich afvragen of zelfstandig ondernemerschap beter bij hen past.

Wat zijn de voordelen van hoogbegaafdheid op de werkvloer?

Hoogbegaafden kunnen complexe problemen doorzien, snel verbanden leggen, en creatieve oplossingen aandragen. Ze werken vaak razendsnel, pakken dingen op die buiten hun taakomschrijving vallen en denken meerdere stappen vooruit.

Helaas worden deze kwaliteiten niet altijd gezien – laat staan gewaardeerd. Pas als de hoogbegaafde vertrekt, valt het op: opeens blijven er zaken liggen die eerder ‘vanzelf’ gingen.

Geen hoogbegaafde is hetzelfde

Er bestaat geen one-size-fits-all lijstje met kenmerken. Veel mensen herkennen zich in een deel van de eigenschappen. Maar bij hoogbegaafden zit het ’m in de combinatie én de intensiteit.

Wil je een hoogbegaafde echt begrijpen? Ga dan het gesprek aan. En ben jij zelf hoogbegaafd – of vermoed je dat – en merk je dat je vastloopt, opbrandt of je verveelt in je werk?

Neem dan gerust contact met me op voor een vrijblijvende intake. Dan onderzoeken we samen of coaching of een kerntalentenanalyse je verder kan helpen.

Meer weten?

Ik geef regelmatig lezingen, workshops en masterclasses over hoogbegaafdheid op de werkvloer. Wil je dat ik eens langskom bij jouw organisatie? Neem gerust contact op.

Liever eerst iets luisteren of kijken? Dat kan ook:

🎧 Podcast over hoogbegaafdheid
🎥 Vidcast over hoogbegaafdheid

Wil je geen nieuwe blog missen? Meld je aan en ontvang automatisch updates over hoogbegaafdheid op de werkvloer.

Je carrière staat als een huis.

Je wordt gewaardeerd om je scherpe inzicht, je snelheid van denken, je verantwoordelijkheid.

Anderen kijken soms zelfs een beetje tegen je op.

En toch…

Vanbinnen voel je al een tijd dat het wringt.

Dat het vuur dooft.

Dat je nog maar een fractie laat zien van wie je bent en wat je in huis hebt.

Je doet je werk nog steeds goed. Natuurlijk.

Maar als je eerlijk bent, kost het je vooral veel energie.

Het voelt alsof je steeds een beetje meer van jezelf moet achterlaten bij het koffiezetapparaat.

Je past je aan. Je houdt je in. Je wacht tot de rest bij is.

En ergens vraag je je af:

Wanneer komt er ruimte voor mij?

Hoogbegaafd. Succesvol. Leeg.

Als je hoogbegaafd bent – en dat zijn veel van mijn cliënten – ben je gewend om jezelf te redden.

Om te presteren, te anticiperen, je aan te passen.

Je hebt jezelf zo getraind in het voldoen aan verwachtingen,

dat je vaak pas laat merkt dat je jezelf aan het kwijtraken bent.

Wat veel vrouwen in topposities mij vertellen, is dit:

“Ik kan alles. Maar ik wíl het niet meer allemaal.”

De uitdaging zit niet in het kunnen. Die zit in het kiezen.

Wat past echt bij jou?

Wat geeft je energie?

Wat heb jij nodig om weer werk te doen dat klopt – met je hoofd én met je hart?

Het hoeft niet meer ‘even vol te houden’

In mijn coaching werk ik met vrouwen zoals jij:

hoogbegaafd, hoogopgeleid, hooggeplaatst.

Vrouwen die het intellectuele spelletje moeiteloos meespelen,

maar op zoek zijn naar iets wat verder gaat dan ‘functioneren’.

De kerntalentenanalyse helpt daarbij.

Het is geen test, geen hokje, geen oordeel – maar een diepgaand inzicht in wat jou van nature energie geeft,

en wat je langzaam leegtrekt, ook al kun je het nog zo goed.

Wat ik je bied, is geen quick fix.

Het is een traject waarin je jezelf herontdekt.

Waarin je leert herkennen wat bij jóu hoort –

en wat je al die jaren voor anderen bent gaan dragen.

Misschien weet je het al

Misschien zit je nu te knikken.

Misschien weet je al een tijdje dat het anders mag.

En misschien is dit het moment om de eerste stap te zetten.

In dat geval: welkom.

Laten we kennismaken.

Meer lezen?

In deze blogserie deel ik inzichten over werkplezier, leiderschap, energiebronnen en de kracht van jezelf zijn – zonder label.

Hoe maak je hoogbegaafdheid bespreekbaar op de werkvloer? Wat zijn de voordelen van hoogbegaafden en waar lopen ze tegen aan? Sluit in de Week van de Hoogbegaafdheid aan bij mijn online Masterclass ‘Hoogbegaafdheid Werkt!’ op dinsdag 7 maart 2023 om 10.30 uur. Tijdens deze interactieve sessie ga ik dieper in op hoogbegaafdheid en de mogelijkheden die dit op de werkvloer biedt. Tevens worden ook de uitdagingen besproken. Het is interactief, dus deelnemers hebben de mogelijkheid om eigen inbreng te leveren.

Deelname aan de Masterclass kost slechts €50,- per persoon. Schrijf je in via dit formulier en bevestig je deelname door het overmaken van dit bedrag op IBAN NL85 KNAB 0514 4279 81 t.n.v. Wendy Haanschoten Coaching & Advies, vermelding: ‘Masterclass HB 070323’ en naam deelnemer.

Je kunt je ook aanmelden via contact@wendyhaanschoten.nl. Wees er snel bij en maak het beste van hoogbegaafdheid bij jou op de werkvloer!

Wil jij dit bij jouw bedrijf? Neem dan een kijkje bij mijn aanbod.

Neurodiversiteit betekent: verschillende manieren van denken. Neurodiversiteit omvat naast Hoogbegaafdheid (HB) en Autisme (ASS) bijvoorbeeld ook AD(H)D, HSP/HSS en dyslexie/dyscalculie. Ik wil de kennis over deze onderwerpen verspreiden zodat het gesprek gevoerd kan worden. Iedereen is anders, en iedereen is gelijk.

​​​​​​​De benadering van neurodiversiteit nodigt uit om te kijken naar het totaalbeeld van de capaciteiten van een persoon. Door alle breinen als divers te benaderen ontstaat er meer gelijkwaardigheid. Iedereen heeft namelijk sterke en zwakke kanten. Op deze manier word je nieuwsgierig naar de sterke kanten van een persoon, want daar zitten de mogelijkheden en het plezier.

Na mijn Masterclass ‘Neurodiversiteit Werkt!’ op het Oktoberweekend van Mensa ontstond er op LinkedIn een discussie over of hoogbegaafdheid ook onder neurodiversiteit valt. Ik ben van mening van wel. Er zijn vele paralellen in de ontwikkeling van de benadering met andere ‘labels’/bijzonderheden. Ik laat in mijn masterclass onderstaand plaatje zien:

Zoals je ziet werden de diverse labels vroeger als stoornissen bekeken, dat geldt voor sommige mensen ook voor hoogbegaafdheid. Maar we maken met z’n allen de slag naar het Neurodiversiteitsmodel, wat uitgaat van de krachten en kwaliteiten van de neurodivergenten.

Het is belangrijk de verbinding tussen neurodivergente (collega’s met een bijzonderheid) én neurotypische (collega’s zonder een bijzonderheid) te bevorderen en de individuele talenten beter te benutten door gebruik te maken van de diversiteit. In mijn workshops laat ik zien dat anders denkenden een aanwinst voor je bedrijf kan zijn. Anders is niet beter of slechter, maar anders verhoogt wel de kwaliteit. Iedereen is anders, en iedereen is gelijk.

Ben je geïnteresseerd in zo’n workshop bij jouw bedrijf, of wil je hulp bij het opstarten van een intern Neurodiversiteit Netwerk, bekijk dan mijn aanbod en neem contact met mij op.